Kronikçi’nin Lugatı/Dingo’nun Ahırı

Dingo’nun Ahırı sözü nereden gelmektedir?
Eskiden İstanbul’da ulaşım için atlı tramvaylar kullanılırdı. Tramvayları genellikle iki at çekerdi ancak Şişhane yokuşuna gelindiğinde tramvayı çeken at sayısı arttırılırdı.
Azapkapı’da tramvayı çekmesi için eklenen atlar, Taksim’de Dingo adında bir Rum vatandaş tarafından yönetilen bir ahırda dinlendirilirdi. Dinlenen atlar daha sonra tekrar Azapkapı’ya götürülürdü.
Rivayet odur ki Dingo, zaman zaman ahırı eğlence amaçlı keyfi işleri için boş bırakırdı. Ahırda Dingo olmadığı zaman da hangi atın dinlendiği, hangisinin dinlenmediğini bilmeyen insanlar rastgele bir at alarak oradan ayrılırdı.Dingo’nun bu ahır işletme yönetimi stratejisi daha sonraları girenin, çıkanın belli olmadığı, yönetim boşluğunun olduğu yerler için deyim olarak kullanılmaya başlanmıştır. Doğru mu ?

“Dingo’nun Ahırı” deyiminin kökeni, İstanbul’un atlı tramvaylar dönemine dayanan bu gerçek ve çok renkli hikayedir.

1. Atlı Tramvaylar ve Şişhane Yokuşu: Anlatıldığı gibi, 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında İstanbul’da atlı tramvaylar kullanılıyordu. Azapkapı’dan Taksim’e çıkan hattın en zorlu kısmı, o meşhur Şişhane yokuşuydu. Normalde iki atın çektiği tramvaylar bu yokuşu çıkamazdı.
2. Taksim’deki Ahır ve Sahibi Dingo: Bu yüzden, yokuşun başında tramvaylara “takviye atları” eklenirdi. Bu yorgun atlar, Taksim’e varıldığında dinlenmeleri için bir ahıra götürülürdü. Bu ahır, bugünkü Fransız Konsolosluğu’nun yakınlarındaydı ve işletmecisi, anlatımdaki gibi Dingo adında bir Rum vatandaştı.
3. “Gireni Çıkanı Belli Olmayan” Yer: Ahırın asıl olayı, inanılmaz derecede yoğun bir at trafiğine sahip olmasıydı. Sürekli olarak yokuştan çıkıp yorulan atlar ahıra bırakılır, dinlenmiş olanlar ise yeni sefere hazırlanan tramvaylara verilirdi. Bu da ahırda inanılmaz bir at sirkülasyonuna ve karmaşaya neden olurdu. Rivayete göre Dingo’nun da işini biraz oluruna bırakmasıyla, ahır tam bir keşmekeşe dönerdi.
4. Deyimin Doğuşu: İşte bu sürekli ve düzensiz trafik, ahırı “girenin çıkanın belli olmadığı” bir yer haline getirmiş ve halk arasında bu durum “Dingo’nun Ahırı gibi” şeklinde bir deyime dönüşmüştür. Günümüzde de karmaşık, kalabalık ve düzensiz yerler için bu harika deyimi kullanmaya devam ediyoruz.