Restorasyon/Keramik Eserlerin Restorasyonu nasıl yapılır ?

Keramik eser restorasyonu ince işçilik gerektiren bir yöntemler bütünüdür. Sabır gerektiren işlemler içerir. Özellikle kazılarda çıkarılan eserler çok iyi muhafaza edilmelidir. Çalışmalarım içerisinde birebir keramik eser restorasyonunda çalışma imkanım olmasa da okul dönemimde hocamız Uzm. Restoratör Şenay Onuk sayesinde yapay eserler kullanarak keramik eser restorasyonu işlemlerini tatbik ettik. Çalışmalarımıza geçmeden önce keramik restorasyonu hakkında kısa bilgiler verelim. Genel olarak kazılarda çıkarılan veya depolardan çıkarılan keramikler çoğunlukla kötü durumda bulunurlar. Keramik eserlerin hassasiyetinden dolayı çabuk kırılmaları ve yıpranmaları bu duruma en büyük etkendir. Parçaları bulunan keramik eserler öncelikle toprak vs. gibi kirlerden arındırılır. Arındırma işlemleri için genellikle yumuşak fırçalar kullanılır ki esere daha fazla zarar verilmesin. Parçalar belli bir yerde toplandıktan sonra form tasviri yapılır. Hangi parçanın hangi esere ait olduğu tespit edilmelidir. Parça tespiti yapıldıktan sonra öncelikle tüm parçalar numaralandırılır ve fotoğrafları çekilir. En küçük parçalar dahi tespit edilmelidir. Yapıştırma işlemine öncelikle form tasvirinden emin olabilmek için uygun bantlarla yapıştırılarak form tamamlanır. Daha sonra sabitleme işlemine başlarken bantlar çok fazla bekletmeden sökülür. Öncelikle küçük parçalar sabitlenerek işleme başlanır. Küçük parçalar uygun yapıştırıcılarla yapıştırılarak kum havuzunda bekletilir. Parçalar yapıştırıldıktan sonra kum havuzuna diklemesine yerleştirilerek kuruyana kadar beklenir. Küçük parçalar sabitlendikten sonra büyük parçalarla birleştirilerek form ortaya çıkarılır. Eksik parçaların bulunduğu boşluklar uygun malzemelerle doldurulur. Dolgu malzemesi kuruduktan sonra eserin bir ton açık rengine boyanarak işlem tamamlanır.

Okul çalışmamızda bizde bu işlemleri yapay keramik eserler kullanarak tamamlamaya çalıştık

İlk olarak yapay keramik eserler (fırınlanmış ve fırınlanmamış)aldık.

Öncelikle keramiklerin bozulmadan önceki çizimleri yapıldı.
Keramiklerin orjinal paftalarını buradan indirebilirsiniz.

Keramik eserlerin kazıdan çıkarılan eserler gibi olabilmesi için yapay keramikler kırıldı.

Kırılan keramiklerin parçaları puzzle mantığı ile bulunarak ayrıştırıldı ve tümleme işlemi gerçekleştirildi.

Kırılan keramiklerin form tasviri yapıldıktan sonra ameliyat bantı yardımıyla yapıştırılarak form belirginleştirildi.

Form belirleme işlemi kesinleştikten sonra bantlar fazla bekletilmeden açıldı. Bantlar açıldıktan sonra kaybolan parçalar varmış gibi düşünülerek hocamız tarafından aradan bazı parçalar seçildi ve kaybolduğu düşünüldü.

Daha sonra sabitleme işlemine geçilerek parçalar ” uhuhart ” kullanılarak sabitlenmeye başlandı ve parçalar kurumaya bırakıldığında ameliyat bantı kullanılarak bantlandı.

…ve kurumaya bırakıldı.

Parçalar kuruduktan sonra boş kalan bölümler doldurulmaya başlandı. Öncelikle keramik eserin içine balon şişirilerek konuldu (balon şişirilmesi boş kalan parçaların yerlerine arkadan destek yapmasını sağlamaktır) ve dışarıdan kartonpiyer alçısı(kartonpiyer alçısı ve su) kullanılarak boşluklar kat kat sürülerek dolduruldu.

Alçı kuruduktan sonra ince zımpara kullanılarak alçı doldurulan bölümler zımparalandı.

Daha sonra resimleri çekilerek üzerinden bozulma paftaları çıkarıldı.

Bozulma paftalarının Autocad çizimlerini buradan indirebilirsiniz.

Eserin işlemleri bittikten sonra bir ton açık renk boya kullanılarak alçı ile doldurulan bölümler boyandı. Boya olarak guaj boya tercih edilmeli ve sadece doldurulan bölümler boyanmalıdır ve boyanın eserin asıl renginden bir ton açık olması şarttır.

Metinler ve Görseller : Volkan Özpolat